Çocuk-Ergen Test ve Değerlendirme
Psikolojik değerlendirme testleri, bireyin gelişimsel, bilişsel ve dikkat süreçlerini objektif biçimde değerlendirmek amacıyla uygulanır. Test sonuçları tek başına tanı koymak için değil, klinik görüşme ve uzman değerlendirmesi ile birlikte yorumlanır.
1. Duygusal Değerlendirme
Çocuklar ve ergenler yaşadıkları duyguları her zaman doğrudan ifade edemeyebilir. Bu nedenle klinik değerlendirme sürecinde, iç dünyalarını ve duygusal yaşantılarını anlamaya yardımcı olan özel değerlendirme yöntemleri kullanılır. Duygusal değerlendirme çalışmaları çocuğun yaşadığı içsel çatışmaları, kaygılarını, ilişkisel örüntülerini ve baş etme yollarını anlamaya yardımcı olur.
Duygusal değerlendirmeler aracılığıyla çocuğun duygularını, ilişkisel temalarını, dış dünyaya bakış açılarını, baş etme stratejilerini içeren iç dünyalarını anlamamıza fırsat verir.
Kullanılan Değerlendirme Araçları
Rorschach Mürekkep Testi
Mürekkep lekelerinden oluşan görsel kartların kullanıldığı bu testte, çocuktan her kartta ne gördüğünü anlatması istenir. Verilen yanıtlar; çocuğun gerçeği algılama biçimini, duygusal dünyasını, kaygı alanlarını, düşünce örüntülerini ve kişilerarası ilişkilere yaklaşımını anlamak amacıyla analiz edilir.
PIRAT – Ebeveyn-Bebek İlişkisel Değerlendirme Aracı
Ebeveyn ile bebek ya da küçük çocuk arasındaki ilişkinin niteliğini değerlendirmeye yönelik gözleme dayalı bir araçtır. Erken dönem bağlanma örüntüleri ve ebeveyn-çocuk etkileşiminin işlevselliği hakkında klinik bilgi sunar.
Marschak Etkileşim Metodu (MEM)
Ebeveyn ile çocuk arasındaki etkileşimin yapılandırılmış gözlem ortamında değerlendirildiği bu yöntemde, ilişkinin bakım, yapı, angajman ve meydan okuma boyutları incelenir. Özellikle bağlanma güçlükleri ve ilişkisel sorunların değerlendirilmesinde kullanılır.
TAT (Tematik Algı Testi)
Görsel kartların kullanıldığı bu testte, kişiden her kart için bir hikâye oluşturması istenir. Kurulan hikayeler; bireyin ilişkisel dinamiklerini, duygusal ihtiyaçlarını, içsel çatışmalarını ve başkalarını algılama biçimini anlamak açısından değerli bilgiler sunar. Ergen ve yetişkinlere uygulanır.
CAT (Çocuklar İçin Tematik Algı Testi)
Hayvan figürlerinin yer aldığı görsel kartların kullanıldığı bu testte, çocuktan her kart için bir hikâye anlatması istenir. Oluşturulan hikâyeler; çocuğun aile ilişkilerini ve ebeveyn figürlerini nasıl algıladığını, kaygı ve korkularını, rekabet ve otorite ile ilişkisini ve duygusal ihtiyaçlarını anlamak amacıyla değerlendirilir.
Projektif Çizim Testleri
Çocuktan, belirli figürleri çizmesinin istendiği bu testlerde, çocuğun oluşturduğu resimler; kendini nasıl gördüğünü, aile ilişkilerini nasıl deneyimlediğini, duygusal dünyasını ve iç dünyasındaki kaygıları yansıtır. Sözel ifadenin henüz tam olarak gelişmediği küçük yaş gruplarında özellikle değerli bilgiler sunar.
Story Stem Assessment Profile (SSAP)
Çocuğa yarım bırakılmış hikâye başlangıçları sunulur ve çocuktan bu hikayeleri tamamlaması istenir. Çocuğun verdiği yanıtlar; bağlanma örüntüleri, içselleştirilmiş ilişki temsilleri ve duygusal düzenleme kapasitesi hakkında bilgi verir.
Louisa Düss Psikanalitik Hikâyeler Testi
Kısa hikâyelere verilen tamamlama yanıtlarına dayanan bu test, çocuğun bilinçdışı çatışmalarını, kaygı alanlarını ve duygusal dünyasını anlamak amacıyla kullanılır.
2. Gelişimsel Değerlendirme
Gelişimsel değerlendirmeler, çocuğun dil, motor, bilişsel ve sosyal-duygusal gelişim alanlarının yaşına uygun bir seyir izleyip izlemediğini belirlemek amacıyla uygulanır. Bu değerlendirmeler; olası gelişimsel gecikmelerin erken dönemde fark edilmesine, müdahale sürecinin zamanında planlanmasına ve çocuğun güçlü yönlerinin desteklenmesine önemli katkılar sağlar. Merkezimizde kullanılan başlıca gelişimsel değerlendirme araçları şunlardır:
AGTE – Ankara Gelişim Tarama Envanteri
0–6 yaş çocukların dil, motor, sosyal ve zihinsel gelişim alanlarını değerlendiren ebeveyn görüşmesine dayalı bir gelişim tarama testidir. Çocuğun gelişim düzeyinin yaşına uygun olup olmadığı hakkında genel bir profil sunar.
Denver - II Gelişimsel Tarama Testi
0–6 yaş arası çocukların kişisel-sosyal, ince motor, dil ve kaba motor gelişim alanlarını değerlendiren uygulamalı bir gelişim testidir. Gelişimsel gecikme risklerini erken dönemde belirlemek amacıyla kullanılır.
Metropolitan Okula Uygunluk Testi (MET)
Çocuğun ilkokula başlamak için gerekli beceri ve gelişim düzeyine sahip olup olmadığını değerlendiren bir testtir. Kavram bilgisi, dil gelişimi ve temel bilişsel beceriler hakkında bilgi verir. Okul öncesi dönem çocukları için uygundur.
3. Bilişsel ve Nöropsikolojik Değerlendirme
Zihinsel değerlendirmeler, çocuğun bulunduğu yaş grubunu baz alarak genel zihinsel düzeyinin belirlemek için kullanılır. Bu sayede çocuğun bilişsel düzeyi hakkında bilgi alınır.
Çocuk ve ergenlerde, eğitimi akranlarıyla aynı hızda takip edememe, bazı alanlarda geç gelişim gösterme, uyum sorunları, dikkati sürdürmekte güçlük, aşırı hareketlilik gibi sorunların kaynaklarının değerlendirilmesinde çocuğun zihinsel düzeyinin belirlenmesi önemlidir.
Zihinsel değerlendirme sonuçlarıyla beraber çocuğun/ergenin yaşadığı zorlukların altında yatanın kökenine ulaşılarak, önerilecek olan takip ve tedavi planı ihtiyacına yönelik şekillenir.
WISC-IV (Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği – IV)
Çocukların sözel anlama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği ve işlemleme hızı alanlarındaki bilişsel performansını ayrıntılı biçimde değerlendiren kapsamlı bir zeka testidir. Öğrenme güçlüğü, dikkat sorunları ve akademik performans değerlendirmelerinde sık kullanılır.
-
Yaş Aralığı: 6–16 yaş
Bender–Gestalt Görsel Motor Algı Testi
Görsel algı, görsel-motor koordinasyon ve nöropsikolojik olgunluk düzeyi hakkında bilgi veren bir değerlendirme testidir. Öğrenme güçlüğü ve gelişimsel değerlendirmelerde destekleyici olarak kullanılır.
-
Yaş aralığı: 5 yaş ve üzeri
Wisconsin Kart Eşleştirme Testi (WCST)
Bilişsel esneklik, problem çözme, strateji değiştirme ve yürütücü işlev becerilerini değerlendiren nöropsikolojik bir testtir. Özellikle dikkat, planlama ve zihinsel esneklik alanlarında bilgi verir.
MOXO Dikkat Testi
Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite performansını bilgisayar ortamında ölçen objektif bir testtir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtilerinin değerlendirilmesinde kullanılır. Çocuk ve yetişkin versiyonları vardır.
-
Yaş aralığı: 6-70 yaş arası
-
Hangi alanlara bakar:
-
Dikkat sürekliliği
-
Dürtüsellik
-
Hiperaktivite
-
Dikkat dağınıklığı
-
