Çocukta Cinsellik

Çocuk ve cinsellik deyince akla ilk gelen ‘Çocuğun gerçekten bir cinselliği olabilir mi?’ sorusudur. Toplumun genelinde cinselliğin çocukta olmadığı, cinselliğin ilk olarak ergenlik çağında ortaya çıktığına ilişkin yanlış bir inanç vardır. Yetişkinlerce çocuğa atfedilen bu masumiyetin altında aslında anne-babanın kendi idealleri ve çocuğu belli bir çerçevede algılamaya ilişkin arzuları vardır. Anne-babalar çocuklarını mükemmel görme eğilimindedir. Çocuğun cinselliği ise bu mükemmelliği bozar. Bu nedenle anne-baba, çocuk cinselliğini yok sayarak çocuklarına atfettikleri mükemmelliği korumaya çalışır. Böylece toplumda çocukta cinselliğin var olmadığına ilişkin yanlış bir kanı oluşmuştur.

Peki çocuk cinselliğinin doğası nedir? Çocuk cinselliğinden bahsederken yetişkin cinselliğine benzer bir olgudan mı söz ederiz? Elbette çocuktaki cinsellik tam anlamıyla bir yetişkin cinselliğine denk düşmez. Çocuk cinselliği haz almaya yönelik, bakım ve sevgi almayı amaçlayan bir cinselliktir.

Çocukta cinsellik doğumla birlikte başlasa da özellikle üç yaş civarında çocuğun cinselliğe olan ilgisi belirgin biçimde fark edilir. Bu dönemde anne-baba arasında olanları, çocukların nasıl dünyaya geldiğini, karında neler olduğunu, çocukların nasıl doğduğunu, cinsiyetler arası farkları merak eder. Kısacası çocuk varoluşunu sorgulayan sorular sorar. Bu sorularla neyin suç neyin yasak olduğunu anlamaya çalışır. Böylece çocuk kendi dünyasının sınırlarını çizer. Bu sınırlar çocuğu bir yandan engellerken bir yandan da kendini güvende hissetmesini sağlar.

Ailelerin çocuk cinselliğini tanımayan bir tutum içinde olmaları, çocuğun bazı hareketlerini olduğundan daha masum olarak algılamalarına, dolayısıyla çocuğun gelişimini olumsuz yönde etkilemelerine neden olabilir. Bunlardan en sık rastlananı çocuğun anne-babasıyla birlikte uyumasıdır. Bazen de çocuk oldukça açık bir cinsellik sergiler. Örneğin, aile çocuğun mastürbasyon yaptığını fark edebilir veya arkadaşlarıyla doktorculuk gibi cinsel bir oyun oynarken görebilir. Ailenin bu durumu nasıl ele aldığı, hangi noktaya kadar bu davranışı normal kabul edip, hangi noktada yardım alacakları önemli bir yol ayrımıdır. Ayrıca çocukların cinsel davranışları kadar cinsellikle ilgili soruları da anne-babaları bir çıkmaza sokabilir. Bu noktada anne-babanın cinselliğe ilişkin kendi tutumlarının farkında olmaları, bu konuyu konuşmaya dair kendi hislerini anlamaları önemlidir.

Çocukların cinsel merakları karşısında anne-baba tutumu:

Anne-babalar bu sorular karşısında ne yapacaklarını çoğu kez bilemezler. Öncelikle, cinsellik hakkında diğer konuştuğunuz konularda olduğu gibi doğal ve rahat bir tutum sergilemeniz, onun da bu konuyu ‘konuşulabilir’ bir konu olarak algılamasını sağlar. Ebeveynin ses tonundaki kaygı çocuğun kendine ve kendi cinselliğine bakış açısını etkileyebilir. Çocuk bunu konuşmanın ayıp veya yasak olduğunu düşünebilir. Çocuğun sorularına hakiki cevaplar vermeli ve çocuğun endişesini gereksiz yere yoğunlaştırmamalıdır. Açıklama mutlaka çocuğun yaşına, gelişim seviyesine uygun olmalıdır. Çocuğunuzun ne kadar bilgiye ihtiyaç duyduğuyla ilgili adımları takip edin. Sorduğu kadarını cevaplayın. Çocuğun hızında, onun bilmek istediği kadar anlatmak gerekir. Bunu yaparken bir yandan da çocuğun doğasını dikkate almak en önemli noktadır. Her anne-baba kendi çocuğunun ne kadar bilgiyi taşıyabileceğini bilir. Dolayısıyla aynı yaştaki iki çocuğa bile farklı açıklamalar yapmak gerekebilir. Bu nedenle bir reçeteden bahsedilemez. Ancak hangi yaşta olursa olsun çocuğa anne-baba arasındaki aşk ve sevgi bağını anlatmak gereklidir. Bu, cinselliği mekanik bir olgu olmaktan çıkarıp, cinselliğin duygusal boyutunu vurgulamanızı sağlar.

Kısacası, çocuğun ne kadar bilgiye ihtiyaç duyduğunu ve ne kadarını taşıyabileceğini göz önünde bulundurarak doğru cevapları, duygusal öğeleri de katarak sakin bir biçimde vermek önemlidir.

Konuşmayı kısa tutmak ve sonraki sorular için de çocuğa kapıyı aralık bırakmak önemlidir. Aynı sorular zaman içinde tekrar tekrar gelebilir; bu gelişimin bir parçasıdır.

Pek çok anne-babanın nihai endişesi çocuğun yetişkin cinselliğini, cinsel ilişkiyi merak etmesidir. Hâlbuki bu konuşmaların çocuğunuz sizi o yöne yönlendirmedikçe illa ki üreme ve cinsel birleşme odaklı olması gerekmez. Çocuğunuzu takip ederek onun nerede durduğunu, neyi öğrenmeye çalıştığını anlamaya çalışın. Bunun için ‘Sen nasıl olduğunu düşünüyorsun?’ diye sorarak onun ne kadar bilgisi olduğuna ilişkin bir ön bilgi edinebilirsiniz. Erken yapılan bir açıklama çocuğu dehşete düşürebileceği gibi, geç kalındığında da yaşıtlarından, etraftan duyduğu yanlış bilgileri kendi fantezisiyle de çarpıtarak yanlış teoriler üretebilir.

Çocuğunuzdan gelebilecek sorularda kullanmanız gereken dile dair bazı örnek cevaplar aşağıdaki gibi olabilir. Bu cevaplar çocuğunuzun soruları için birer örnek teşkil etse de anne baba olarak mutlaka kendi çocuğunun gelişim seviyesini ve doğasını da dikkate alarak bu cevaplar üzerinden gerekli değişiklikleri yapmalısınız.

Okul Öncesi Dönem:

• Cinsiyet farklılıkları: Çocuklar insan vücudunu doğal olarak merak ederler. Bir kitap yardımı ile bunun üzerinde konuşabilirsiniz. ‘Sence nasıl farklıdır?’ diyerek onun neyi ne kadar bildiğini anlayarak konuşmayı sürdürebilirsiniz. Farklı yönlerin yanı sıra ortak özellikleri (eller, burun) konuşmak iyi gelecektir.

• Bebekler nereden gelir? Bebekler doğmaya hazır oluncaya kadar annenin içinde büyür.

• Bebek annenin içinde nerede büyür? Bu bebekler için özel bir yerdir; adı rahimdir.

• Bebek annenin karnına nasıl girer? Babanın vücudundan küçük bir sperm annenin vücuduna girer ve annenin yumurtasına gider. Sperm yumurtaya girer ve bebek burada büyür. Yeterince büyüyünce bebek doğar.

• Bebek nasıl dışarı çıkar? Annenin vücudunda bebeğin dışarı çıkabilmesi için özel bir yer vardır. Sezaryeni anlatmak için: Bazen eğer doktor gerekli görürse bebeği annenin karnından alabilir. Doktor annenin canını hiç acıtmadan bebeği alabilir.

Okul çağı çocuğu:

• Seks nasıl olur? Bir kadın ve bir erkek birbirine büyük bir sevgi, aşk duyarlar ve birbirine yakınlaşırlar. Erkeğin penisi kadının vajinasına girer; buna ‘cinsel birleşme’ denir.

• Erkek, kadının içine tuvalete mi gider? Hayır, penis sadece erkeğin tuvaletini taşımaz, ayrıca sperm denen bir şey taşır. Bebek nereden çıkar? Kadının vücudunda, bacaklarının arasında özel bir yer vardır. Buradaki kaslar kasılınca bebek dışarı gelir ve önce kafası dışarı çıkar.

Klinik Psikolog

Mine Kayraklı Parlak