Ebeveyn-Çocuk İlişkisinde Sağlıklı Sınırlar Geliştirmek

Ebeveyn olarak çocuğunuza söz geçirmekte ve kural koymakta zorlanıyor musunuz? Çocuğunuza karşı çok katı olduğunuzu düşünüyor ya da onun her istediğini yapmaya başladığınız için endişeleniyor musunuz?

Bu sorulara cevabınız evet ise, çocuğunuzla olan ilişkinizde sınır koyarken denge sağlamakta zorlanıyor olabilirsiniz.

Hem çocuğunuzu hem de kendinizi korumak için daha sağlıklı sınırlar oluşturmanız mümkündür.

Etkili İletişim Kurma

Çocuklara istediklerini vermemek ya da “hayır” demek bazen ebeveynler için zor olabilir. Ancak unutulmaması gereken önemli bir nokta şudur: Çocuklar her ne kadar bu sınırları aşmaya çalışsa da, bir yandan bu sınırlar onların kendini güvende hissetmesine yardımcı olur.

Çok katı kurallar, çocukların dış dünyayı keşfetmesini engellerken; hiçbir sınırın olmaması ise çocuğun kendini yalnız ve kontrolsüz hissetmesine neden olabilir. Bu nedenle bu hassas dengeyi kurmak zor ama bir o kadar da önemlidir.

Bu dengeyi sağlamanın önemli noktalarından biri, çocuğunuzun sizinle nasıl iletişim kurmasını istiyorsanız, sizin de o dili kullanarak ona model olmanızdır.

Çocuğunuz yanlış bir şey yaptığında ya da sizinle aynı fikirde olmadığında onu cezalandırmamak, duygularını küçümsememek bu adımın bir parçasıdır. Bunun yerine kendi duygu ve düşüncelerinizi yapıcı bir dille ifade etmeye çalışın. Böylece ileriki yaşamında kuracağı ilişkilerde kullanacağı etkili iletişimi ona siz kazandırmış olursunuz.

Kuralları Belirlerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Kuralları çocuğunuzla birlikte konuşun ve ortak bir şekilde belirleyin.

• Beklentilerinizi açık ve net ifade edin.

• Kuralların çocuğunuzun yaş ve gelişim düzeyine uygun olmasına özen gösterin.(Örneğin; 7 yaşındaki bir çocuk için yatma saati kuralı oldukça işlevselken, aynı kural 16 yaşındaki bir ergen için aynı olumlu etkiyi yaratmayabilir.)

• Kurallar uygulanmaya başlandığında her iki ebeveynin de bu kurallar konusunda fikir birliği içinde olması önemlidir.

• Tutarlılık sağlayın ancak gerektiğinde esneklik göstermeye hazır olun. (Örneğin; bir doğum günü partisinde yatma saati esnetilebilir.)

Evde sınırların netleştirilmesi ve sürdürülebilir kılınması, çocukların kendilerini daha rahat hissedebilecekleri ve duygularını daha kolay ifade edebilecekleri bir ortam yaratır. Koyulan sağlıklı sınırlar aynı zamanda çocukların karar verme becerilerini geliştirmelerine de olanak sağlar.

Bu yazı, Uzman Klinik Psikolog Zeynep Sezgin’in daha önce yayımlanan bir metninden güncellenerek hazırlanmıştır.